Kredyty
Kredyt jest to odstąpienie przez jedną ze stron (wierzyciela) drugiej stronie (dłużnikowi) określonej wartości w pieniądzu lub w towarach, na warunkach zwrotu równowartości w określonym terminie.
Udzielanie kredytów przez różne banki należy do jednych z ich podstawowych zadań. Warunkiem udzielenia kredytu przez bank jest zdolność kredytowa kredytobiorcy. Oznacza to zdolność kredytobiorcy do spłacenia zaciągniętego kredyty wraz z należnymi odsetkami w określonym czasie.
Udzielenie kredytu polega m.in. na:
- przelaniu na rachunek bankowy kwoty na jaką został kredyt zaciągnięty lub też jego części; w tym przypadku potrąca się odsetki od razu
- pokrywaniu przez bank dyspozycji jednostki do ustalonej wysokości
Kredyty, które bank udzieli są oprocentowane wg zmiennych stóp procentowych. Są one uzależnione od stopy procentowej kredytu refinansowanego.
Sam fakt przyznania kredytu klientowi pociąga za sobą uiszczenie prowizji bankowej. Prowizja, odsetki normalne oraz odsetki podwyższone stanowią dla klienta koszty finansowe.
Podział kredytów
-
kredyt gospodarczy:
- obrotowy
- w rachunku bieżącym
- w rachunku kredytowym może zostać udzielony jako:
- kredyt docelowy - przeznaczony na finansowanie jednej określonej transakcji
- kredyt na wymagane zobowiązania - kilkumiesięczny, z reguły nieodnawialny, przeznaczony na pokrycie krótkotrwałych trudności płatniczych
- kredyt kasowy - udzielany w związku z chwilowym brakiem gotówki w kasie
- kredyt sezonowy - finansowanie powstałych potrzeb w związku z przesunięciem wpływów i nakładów eksploatacyjnych spowodowanych specyfiką produkcji lub świadczonych usług
- linia kredytowa - w ramach przyznanego limitu można finansować wiele transakcji na różne kwoty i terminy
- kredyt dla osób fizycznych - mieszkaniowy, konsumpcyjny, samochodowy
Poszczególne kredyty różni od siebie m.in.:
- maksymalną kwotą spłaty
- długością spłaty
- wymaganiem zabezpieczenia
Formy kredytów
- kredyt bankowy
- kredyt hipoteczny
- kredyt inwestycyjny
- kredyt konsumpcyjny
- kredyt lombardowy
- kredyt obrotowy
- kredyt handlowy(towarowy)
- kredyt w rachunku bieżącym
- kredyt w rachunku kredytowym
- kredyt społeczny
- Kredyt konsolidacyjny
Kredyty bankowe umowa pomiędzy bankiem a kredytobiorcą zawierana w formie pisemnej. Bank zobowiązuje się udostępnić określoną kwotę na określony cel oraz czas a kredytobiorca zobowiązuje się wykorzystać kredyt zgodnie z jego przeznaczeniem oraz zwrócić pobraną kwotę wraz z należnym bankowi wynagrodzeniem w postaci prowizji i odsetek.
Kredyt hipoteczny długoterminowy kredyt bankowy, którego zabezpieczeniem jest hipoteka. Udzielany najczęściej na budowę lub zakup nieruchomości.
Kredyt inwestycyjny taki kredyt może być przeznaczony na zakup jakiegoś wyposażenia, na środki transportu, nieruchomości, udziały, akcje.
Cele przeznaczenia kredytu inwestycyjnego:
- inwestycje materialne
- inwestycje finansowe
- inwestycje niematerialne
Kredyt konsumpcyjny kredyt bankowy udzielany na określone potrzeby osób, a jego spłata jest indywidualnie ustalana z bankiem. Zabezpieczenia kredytu stanowią najczęściej dochody kredytobiorcy lub poręczenia innych osób, a wysokość kredytu zależy od możliwości spłaty przez osobę zaciągającą kredyt.
Kredyt obrotowy taki kredyt udziela się na ściśle określony cel, który jest związany z pokryciem bieżących wydatków m.in. wypłata wynagrodzeń czy też zaopatrzenie, sprzedaż. Taki kredyt może być udzielony na sfinansowanie jednej transakcji, lecz w przypadku kredytu odnawialnego może być on wykorzystywany wielokrotnie. Udziela się go na 12 miesięcy z możliwością przedłużenia umowy kredytowej. Warunki na jakich udzielany jest ten kredyt są dobierane indywidualnie do potrzeb i możliwości klienta.
Kredyt konsolidacyjny umożliwi połączenie wszystkich zobowiązań w jedno. Takie rozwiązanie pozwoli na znaczne ograniczenie kosztów zadłużenia oraz wygodę w jego regulowaniu. Przy udzielaniu kredytu konsolidacyjnego, banki najczęściej wymagają posiadania nieruchomości, która może być jego zabezpieczeniem
Funkcja kredytów
- kreatywna
- płatnicza
- finansowa
- kontrolna
Kreatywna funkcja - polega na tworzeniu pieniądza. Bank emituje pieniądze przy udzielaniu kredytu, gdyż kwota kredytu jest przeznaczona na pewne wydatki. Kreatywna funkcja kredytu może stać się przyczyną inflacji, gdyż jego skutkiem może być nadmierna ilość pieniądza w obiegu.
Funkcja płatnicza - umożliwienie kredytobiorcom zapłacenia wierzycielom swoich płatności. Dla przedsiębiorstw kredyt przywraca płynność finansową.
Funkcja finansowa - stwarzaniu przedsiębiorstwom możliwości finansowania określonych przedsięwzięć, które są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W tym przypadku jest to wygodne źródło finansowania.
Funkcja kontrolna - wynika ona z trybu udzielenia kredytu przez bank. Bank udziela kredytu wyłącznie wiarygodnym kredytobiorcom, tylko w tych przypadkach gdy kredytobiorca będzie w stanie go zwrócić. Przed udzieleniem kredytu sprawdzana jest zdolność kredytowa przedsiębiorstwa oraz na jaki cel przeznaczony zostanie kredyt.
Leasing
W ramach leasingu jedna ze stron umowy (finansujący, leasingodawca) przekazuje drugiej stronie (korzystającemu, leasingobiorcy) prawo do korzystania z określonego dobra materialnego na pewien uzgodniony w umowie leasingu okres, w zamian za ustalone ratalne opłaty (raty leasingowe).
Za użytkowanie obiektu leasingobiorca płaci w określonych terminach raty leasingowe składające się z dwóch części: składnika kapitałowego odzwierciedlającego wartość użytkowanego obiektu przypadającego na okres leasingu i składnika odsetkowego stanowiącego wynagrodzenie dla leasingodawcy.
Biorąc pod uwagę liczbę stron biorących udział w transakcji leasingowej wyróżnia się:
- Leasing bezpośredni
- Leasing pośredni
- Leasing operacyjny
- Leasing finansowy (kapitałowy)
- Leasing zwrotny
Leasing bezpośredni (gdy producent zawiera umowę bezpośrednio z użytkownikiem)
Leasing pośredni (w transakcji uczestniczą więcej niż dwie strony, tzn. między producentem a użytkownikiem występuje wyspecjalizowane przedsiębiorstwo leasingowe).
Leasing operacyjny polega na czasowym przekazaniu w użytkowanie dobra inwestycyjnego. Czas ten jest z reguły krótszy niż okres normatywnego zużycia leasingowanej rzeczy. W praktyce umowy leasingu operacyjnego zawierają zapis o wykupie przez Korzystającego po jej zakończeniu, za określoną z góry wartość końcową powiększoną o podatek od towarów i usług (VAT). Korzystający może mieć zagwarantowane w umowie leasingu prawo sprzedaży na jego rzecz przedmiotu leasingu po zakończeniu umowy. Efektywny koszt finansowania poprzez ten rodzaj leasingu jest niższy niż finansowanie ze środków własnych czy kredytu bankowego, między innymi ze względu na korzyści podatkowe. W odróżnieniu od kredytu bankowego, przy uwzględnieniu korzyści podatkowych koszt pozyskania kapitału przy leasingu jest niższy, płatności leasingowe dopasowywane są do założeń budżetowych Korzystającego.
W obecnym kształcie prawnym leasing operacyjny jest również szczególnie atrakcyjny ze względu na preferencje podatkowe, które pozwalają korzystającemu zaliczyć raty leasingowe w poczet kosztów uzyskania przychodu.
Leasing finansowy (kapitałowy) polega na oddaniu rzeczy w użytkowanie, w zamian za raty leasingowe. Przedmiot leasingu jest własnością Finansującego, amortyzuje go Korzystający, natomiast przeniesienie tytułu własności może być zagwarantowane w umowie. Firma zwiększa więc wartość swojego majątku nie ponosząc dodatkowych kosztów po zakończeniu umowy, a zwiększona forma amortyzacji pozwala regulować jej koszty i dochody.
Leasing finansowy, podobnie jak operacyjny, charakteryzuje się tym, iż zawiera klauzulę opcji na sprzedaż przedmiotu leasingu po zakończeniu okresu umowy. Oznacza to iż Korzystający ma prawo wykupu (przeniesienia własności) rzeczy oddanej mu w leasing. Leasing finansowy jest więc zbliżony do kredytu lub pożyczki. Przedmiotem "pożyczki" jest tu środek trwały a nie gotówka.
Rata leasingowa w leasingu finansowym podzielona jest na część kapitałową i odsetkową. Część odsetkowa stanowi koszt uzyskania przychodu u Korzystającego, a część kapitałowa traktowana jest jak kapitał przy operacji kredytowej - obniża zysk po opodatkowaniu u Korzystającego. Leasing finansowy dla celów podatku VAT rozliczany jest tak jak leasing operacyjny. W przypadku leasingu finansowego podatek VAT od rat leasingowych jest płatny z góry za cały okres trwania umowy leasingu(zazwyczaj w ciągu 7 dni po odbiorze przedmiotu leasingu), inaczej niż w leasingu operacyjnym gdzie podatek VAT jest płatny z każdą ratą leasingową.
Leasing zwrotny występuje, gdy firma posiada liczne środki trwałe, nie posiada jednak gotówki, której potrzebuje; może wtedy oddać część majątku trwałego firmie leasingowej w zamian za gotówkę i wziąć te środki w leasing; dzięki takiemu zabiegowi firma ma jednorazowy zastrzyk gotówki.